... και πρόστιμο

Είναι τελικά το ύψος των προστίμων η λύση για πιο ασφαλείς μετακινήσεις;

Μερικές μέρες πριν το πανελλήνιο ευαισθητοποιηθεί (για άλλη μια φορά πρόσκαιρα) με τα θέματα οδικής ασφάλειας, γινόταν πολύς λόγος για την αναθεώρηση του ύψους των προστίμων των τροχαίων παραβάσεων. Πολλοί θεωρούν ότι τα πρόστιμα, όπως αυτά διαμορφώθηκαν από τον τελευταίο ΚΟΚ, είναι εξοντωτικά, δεδομένων και των οικονομικών συνθηκών στη χώρα μας. Ο αντίλογος, φυσικά, είναι ότι η τσέπη σου δεν έχει τίποτα να φοβηθεί αν είσαι τυπικός στην οδηγική σου συμπεριφορά και πως μια τέτοια απόφαση θα έχει επιπτώσεις στο φόρο αίματος πάνω στην άσφαλτο.

Τα πρόστιμα, μαζί με το point system, αποτελούν παγκοσμίως τα εργαλεία της πολιτείας για να περιοριστούν στον ελάχιστο βαθμό τα θύματα της ασφάλτου. Από εκεί και πέρα, από χώρα σε χώρα διαφέρουν τόσο η αυστηρότητα με την οποία εφαρμόζονται όσο και το είδος της αστυνόμευσης.

Με αφορμή μάλιστα το συγκεκριμένο θέμα, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής έβαλε και μια νέα οπτική, προτείνοντας πως μαζί με κάθε πρόστιμο που επιβάλλεται ο παραβάτης θα πρέπει να υποχρεώνεται να παρακολουθήσει μαθήματα επικαιροποίησης και επανένταξης σε πιστοποιημένα Κέντρα Εκπαίδευσης και, ανάλογα με την παράβαση, να προσφέρει και κοινωνική εργασία, μετουσιώνοντας τη γνωστή λαϊκή ρήση για μια συνδυαστική δράση μαζί με το επιβληθέν πρόστιμο...

Τα αυστηρά πρόστιμα ή τέτοιου είδους προτάσεις δεν πρόκειται κατά τη γνώμη μας να έχουν αποτέλεσμα στο θεωρητικά απείθαρχο χαρακτήρα του Έλληνα, αν δεν υπάρξει διαφορετική αντιμετώπιση στον τρόπο που γίνεται η αστυνόμευση.

Κατ' αρχάς, η θεωρία του απείθαρχου Έλληνα καταρρίπτεται αυτόματα όταν παρατηρήσεις πώς αυτός συμπεριφέρεται όταν, για παράδειγμα, οδηγεί στους γερμανικούς δρόμους και πώς, αντίστοιχα, ο Γερμανός «ξεψαρώνει» έχοντας γράψει τα πρώτα χιλιόμετρα στις άναρχες ελληνικές κυκλοφοριακές συνθήκες.

Πριν προεξοφλήσετε την αυστηρότητα του γερμανικού ΚΟΚ, να σας πληροφορήσουμε ότι το πρόστιμο για υπερβολική ταχύτητα στη Γερμανία ξεκινάει από τα 10 ευρώ. Φυσικά, ανάλογα με τη σοβαρότητά του κλιμακώνεται (π.χ. οδηγώντας στην πόλη), φτάνοντας τα 680 ευρώ, μαζί με τρίμηνη αφαίρεση του διπλώματος - για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας πάνω από τα 70 χλμ./ώρα. Από την άλλη, στις ανατολικές χώρες τα πρόστιμα είναι χαμηλά, προκειμένου να μην υπάρχει συναλλαγή, φαινόμενο που ευτυχώς εκλείπει στην Ελλάδα, όπου κατά τα άλλα η δημόσια διοίκηση, κατά ομολογία τέως πρωθυπουργού μας, είναι διεφθαρμένη.

Αυτό όμως που συμβαίνει στη χώρα μας είναι ο αστυνομικός να επιδεικνύει πολλές φορές επιείκεια -αν όχι οίκτο- όταν ξαμοληθεί να «μαζέψει κλήσεις». Έτσι, αφενός οι οδηγοί έχουν την αίσθηση ότι η παράβαση είναι δυνατό να τεθεί σε διαπραγμάτευση με το όργανο (δε σε γράφω για ταχύτητα, σου κόβω κλήση για έλλειψη πυροσβεστήρα), και αφετέρου υπάρχει η αντίληψη ότι ο τρόπος που γίνεται η αστυνόμευση είναι άδικος και αποσπασματικός, με μοναδικό σκοπό τη συλλογή χρημάτων για τα στεγνά κρατικά ταμεία. Οι αστυνομικοί της Τροχαίας έχουν να διηγηθούν απίθανες ιστορίες από τους διαλόγους με τους παραβάτες («Δεν είδατε το κόκκινο;» - «Το είδα, εσάς δεν είδα»), και αυτό θα συνεχίζεται για όσο η αστυνόμευση αποτελεί ένα είδος επιπλέον φορολόγησης προς τους έχοντες (μιας και διαθέτουν μεταφορικό μέσο).

Αντ' αυτού, ο ρόλος της Τροχαίας πρωτίστως θα έπρεπε να είναι τέτοιος ώστε να χτιστούν συμπεριφορές που να εδραιώνουν την κοινωνική συνείδηση. Να αντιληφθούν δηλαδή οι οδηγοί ότι δεν είναι μόνοι τους στο δρόμο. Γιατί αυτός που διπλοπαρκάρει (ενώ στα 10 μέτρα έχει χώρο στάθμευσης), κλείνει τη διασταύρωση (για να μη χάσει το φανάρι) ή πετάει το φραπέ από το παράθυρο (για να κρατήσει καθαρό το αυτοκίνητό του) είναι τελικά το ίδιο εγωιστής και αντικοινωνικός με αυτόν που ζητάει τασάκι σε ένα εστιατόριο, φοροδιαφεύγει ή παρακάμπτει την ουρά σε ένα ταμείο.

Ο νόμος, κατά τη γνώμη μας, δε θα πρέπει να είναι αυστηρός, αλλά συνεπής και δίκαιος. Και αυτό είναι μια διεργασία που δε διαφέρει τελικά από την ανατροφή ενός παιδιού, το οποίο είναι έτοιμο να παραβεί όλους τους κανόνες αν αντιληφθεί ότι αυτοί εφαρμόζονται κατά περίπτωση (ανάλογα με τα κουράγια, το χρόνο και την προσήλωση τον γονιών του στο ρόλο τους) ή τίθενται υπό διαπραγμάτευση..._ Μ. Σ.