24 Ιουλ 2017

Ασφάλεια και στη θάλασσα

Ο Παναγιώτης Πασχαλάκης, εμπνευστής του Safe Water Sports, μας μιλάει πως θα απολαμβάνουμε τη θάλασσα με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Ένα τραγικό γεγονός στάθηκε η αφορμή για την ίδρυση, το 2015, του Safe Water Sports, ενός μη κερδοσκοπικού σωματείου με βασικό στόχο την πρόληψη των ατυχημάτων και των πνιγμών στη θάλασσα καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας σε όλες τις αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες που γίνονται στη θάλασσα και το νερό. Ο Παναγιώτης Πασχαλάκης μάς εξηγεί τους στόχους του:

 

Πού στοχεύει η δράση του Safe Water Sports;

Οι βασικοί στόχοι του Safe Water Sports είναι :

Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών (Ελλήνων όσο και ξένων επισκεπτών) για όλα τα θέματα που σχετίζονται με τις δραστηριότητες (αθλητικές και ψυχαγωγικές) στο νερό και τη θάλασσα, με ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα ασφάλειας και πρόληψης των ατυχημάτων

Η υλοποίηση δράσεων σε συνεργασία με τον Ιδιωτικό και Δημόσιο τομέα για την ενίσχυση του ευρύτερου θεσμικού πλαισίου για την ασφάλεια στην χώρα μας

Η εκπαίδευση - ενημέρωση των παιδιών στα σχολεία, με στόχο την διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας αναφορικά με την αντιμετώπιση της θάλασσας και των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με αυτήν.

Η δράση του Safe Water Sports έχει, εκτός από την ενίσχυση της ασφάλειας και την πρόληψη των ατυχημάτων, έναν έντονο αναπτυξιακό χαρακτήρα. Γίνεται τόσο οργανωμένα για πρώτη φορά σε όλη την Ευρώπη και μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση της εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό.

Σε τι συνίσταται η εν λόγω δράση και από πού προέρχονται οι πόροι για την υλοποίησή της;

Ο Οργανισμός δεν λαμβάνει καμία απολύτως κρατική χρηματοδότηση. Αντίθετα ο Οργανισμός έχει προσφέρει στο Λιμενικό Σώμα, χωρίς κανένα κόστος για το ελληνικό δημόσιο, ένα Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα για την Διεύθυνση Λιμενικής Αστυνομίας, το οποίο συνεχώς επεκτείνεται και το οποίο συμβάλει στον αποτελεσματικότερό συντονισμό του έργου του ελέγχου και της επιθεώρησης που επιτελεί το Σώμα στον θαλάσσιο χώρο γενικότερα. Οι πόροι του Safe Water Sports, προέρχονται αποκλειστικά από τον ιδιωτικό τομέα. Σήμερα το σωματείο λειτουργεί με την στήριξη και συμμετοχή ενός βασικού πυρήνα εθελοντών, που σε συνεργασία με το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη του Σωματείου, σχεδιάζουν και υλοποιούν τις δράσεις του.

Πόσα είναι τα θύματα κάθε χρόνο στα θαλάσσια ατυχήματα και πού οφείλονται;

Κάθε χρόνο 50.000 Ευρωπαίοι πολίτες τραυματίζονται, συμμετέχοντας σε θαλάσσια σπορ ή και σε δραστηριότητες με σκάφη. Ο πνιγμός είναι η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου για τα παιδιά από τη βρεφική ηλικία έως την ηλικία των 18 ετών, με περισσότερους από 5.000 θανάτους ετησίως (σε ευρωπαϊκό επίπεδο). Σύμφωνα με τα στοιχεία του Λιμενικού Σώματος κατά μέσο όρο κάθε χρόνο έχουμε 300 περιστατικά θανάτων στη θάλασσα, πολλά από τα οποία οφείλονται στην απουσία γνώσης βασικών κανόνων κολύμβησης, και κυκλοφοριακής συμπεριφοράς με σκάφος. Δυστυχώς η Ελλάδα δεν έχει αξιόπιστες και ακριβείς στατιστικές στον τομέα αυτό, και για τον λόγο αυτό η πρότασή μας να γίνει ένα παρατηρητήριο ατυχημάτων – συμβάντων είναι περισσότερο επίκαιρη και αναγκαία από ποτέ.

Τι έλεγχοι πραγματοποιούνται σήμερα και τι θα έπρεπε να γίνει για να περιοριστούν τα ατυχήματα;

Ο κύριος φορέας ελέγχων όπως όλοι γνωρίζουμε είναι το Λιμενικό Σώμα του Υπουργείου Ναυτιλίας. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούν τόσο τους επαγγελματίες (ναυαγοσώστες, εκμισθωτές θαλασσίων σπορ, κλπ), όσο και τους πολίτες που συμμετέχουν σε κάποια θαλάσσια δραστηριότητα (οδήγηση σκαφών κλπ).

Για να περιοριστούν τα ατυχήματα χρειάζεται κατά κύριο λόγο :

Α) ενημέρωση των πολιτών για τους κινδύνους, τις προϋποθέσεις αλλά και για τις υποχρεώσεις που έχουν όταν συμμετέχουν σε κάποια θαλάσσια δραστηριότητα

Β) καλύτερος και αποτελεσματικότερος συντονισμός των ελέγχων από πλευράς κρατικών αρχών ώστε να μειωθεί η παραβατικότητα και να ενισχυθεί το έργο της πρόληψης.

Γ) αναμόρφωση της ισχύουσας νομοθεσίας προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού αλλά και της αυστηροποίησης των ποινών σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων

Ποιες ανάλογες πρακτικές ακολουθούνται στο εξωτερικό;

Στις περισσότερες χώρες της Μεσογείου , όπου οι δραστηριότητες στη θάλασσα είναι ανάλογες με αυτές στην χώρα μας, τα προβλήματα στον τομέα της ασφάλειας είναι επίσης σοβαρά και για τον λόγο αυτό το θέμα της πρόληψης των ατυχημάτων στο νερό είναι πλέον Ευρωπαϊκό.

To Safe Water Sports έχει αναλάβει σε συνεργασία με την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία πιστοποίησης TUV Austria Hellas, μια πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την δημιουργία ενός ιδιωτικού προτύπου με την επωνυμία “watersports certified quality”, με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας και φυσικά της ασφάλειας των υπηρεσιών που προσφέρονται από τις επιχειρήσεις εκμίσθωσης θαλασσίων σπορ. Ήδη οι πρώτες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν υιοθετήσει το πρότυπο αυτό σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας (Βουλιαγμένη, Πάρος, Νάξος, Μύκονος κλπ), γεγονός που μας γεμίζει με αισιοδοξία ότι μπορούμε στα επόμενα χρόνια να συμβάλουμε ουσιαστικά στην ενίσχυση της ασφάλειας στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

Δεδομένου ότι κάθε καλοκαίρι έχουμε πολλούς πνιγμούς, η δράση θα μπορούσε να επεκταθεί στο μέλλον γενικότερα στον τομέα της ασφάλειας στη θάλασσα;

Η δράση που έχει σήμερα το Safe Water Sports, δεν αφορά μόνο στα θαλάσσια σπορ αλλά και στην κολύμβηση, ακριβώς για τον λόγο ότι η χώρα μας έχει μια θλιβερή πρωτιά στον τομέα αυτό.

Πιο συγκεκριμένα το Safe Water Sports υλοποιεί, σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα, ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης – ενημέρωσης μαθητών στα σχολεία όλης της χώρας με την ονομασία ΠΡΟΣΕΧΩ – ΜΑΘΑΙΝΩ – ΝΟΙΑΖΟΜΑΙ. Το πρόγραμμα αυτό πήρε πρόσφατα (Άνοιξη 2016) την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας. Η εκπαίδευση αυτή, η οποία έχει σαν βασικό αντικείμενο την εμπέδωση των κανόνων για την προστασία του περιβάλλοντος, της ασφάλειας στη κολύμβηση και τα θαλάσσια σπορ. Το πρόγραμμα αφορά τους μαθητές όλων των ηλικιακών ομάδων και πραγματοποιείται την περίοδο Μάρτιο – Ιούνιο του σχολικού έτους σε πανελλαδική βάση.

Σύμφωνα με το σημερινό σχεδιασμό, το Λιμενικό Σώμα συνεισφέρει στην προσπάθεια αυτή τους λιμενικούς που εργάζονται στα λιμεναρχεία όλης της χώρας, και οι οποίοι αναλαμβάνουν τον ρόλο του εκπαιδευτή – παρουσιαστή, και το Safe Water Sports τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού (περιεχόμενο) που είναι κατάλληλο για να τραβήξει την προσοχή και το ενδιαφέρον των παιδιών. Το 2017 περισσότεροι από 30.000 μαθητές, κυρίως του Δημοτικού, εκπαιδεύτηκαν – ενημερώθηκαν με το πρόγραμμα αυτό, ενώ για τις επόμενες χρονιές η εκτίμηση είναι ότι θα ενημερώνονται σε ετήσια βάση 50.000 - 70.000 μαθητές Δημοτικών και Γυμνασίων.

Πόσο φιλική και πόσο επικίνδυνη είναι η θάλασσα στην Ελλάδα και ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για όσους την απολαμβάνουν;

Η θάλασσα είναι φιλική και ασφαλής, είναι πηγή χαράς, μόνο όταν είμαστε ενημερωμένοι για τους κινδύνους και όταν μάθουμε να την αντιμετωπίζουμε όχι με φόβο, αλλά με σεβασμό.

Οι βασικοί κανόνες ασφάλειας που πρέπει να προσέχει κάθε γονιός, αλλά και τα παιδιά να γνωρίζουν είναι :

Το παιδί πρέπει να γνωρίζει καλά κολύμβηση πριν κάνει οποιοδήποτε θαλάσσιο σπορ

Όταν τα παιδιά επιβαίνουν σε σκάφος πρέπει υποχρεωτικά να φορούν το κατάλληλο σωσίβιο ανεξάρτητα από το πόσο καλά κολύμβηση γνωρίζουν.

Κάθε θαλάσσιο σπορ και μέσο αναψυχής έχει από τον νόμο όρια ηλικίας που πρέπει να τηρούνται

Υποχρεωτική χρήση του κατάλληλου σωσιβίου ανεξάρτητα από το πόσο καλά κολύμβηση γνωρίζει το παιδί σε όλα τα θαλάσσια σπορ.

Σε όλα τα ελκόμενα θαλάσσια σπορ που γίνονται με ταχύπλοο (πχ σκι, μπανάνα, tubes, κλπ.), στο ταχύπλοο πρέπει υποχρεωτικά να επιβαίνει και 2ο άτομο με τα καθήκοντα του παρατηρητή

Οι οδηγοί ταχυπλόων που έλκουν θαλάσσιο σπορ πρέπει εκτός από το δίπλωμα ταχυπλόου να έχουν και δίπλωμα προπονητή θαλασσίου σκι

Η ενοικίαση jet-ski επιτρέπεται μόνο εφόσον ο χειριστής έχει δίπλωμα ταχυπλόου

Θεωρείτε επαρκή την επιτήρηση στις παραλίες που συγκεντρώνουν μεγάλο πλήθος λουομένων ή οι ναυαγοσωστικές εγκαταστάσεις έχουν τις περισσότερες φορές διακοσμητικό ρόλο;

Η επιτήρηση στις παραλίες δεν είναι επαρκής και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των παραλιών που πρέπει να έχουν ναυαγοσώστη είναι συνεχώς μειούμενος.

Αυτό που επίσης παρατηρούμε είναι ότι η τοποθέτηση ναυαγοσωστών στις παραλίες δεν γίνεται έγκαιρα σε όλους τους δήμους, δηλαδή από τις αρχές του καλοκαιριού όπως ορίζει ο νόμος, γεγονός που έχει δυσμενές συνέπειες στην προσφερόμενη ασφάλεια στους λουόμενους.

Επίσης η ισχύουσα νομοθεσία αναφορικά με τις προϋποθέσεις και τον εξοπλισμό που πρέπει να έχουν οι ναυαγοσώστες είναι αρκετά παλιά και χρήζει εκσυγχρονισμού.

Τέλος το Λιμενικό Σώμα έχει την ευθύνη της συνεχούς επιτήρησης ώστε οι ναυαγοσωστικές εγκαταστάσεις να είναι επανδρωμένες σε μόνιμη βάση κατά την διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου και με επαγγελματίες που έχουν τα προσόντα και την κατάλληλη εκπαίδευση.

Πόση σχέση έχει τελικά ο Έλληνας με τη θάλασσα και κατά πόσο η κολύμβηση θα πρέπει να ενταχθεί στη σχολική εκπαίδευση;

Στη χώρα μας με τα 13.676 χιλιόμετρα ακτογραμμής συμβαίνουν κάθε χρόνο κατά μέσο όρο 300 περιστατικά θανάτων στη θάλασσα, πολλά από τα οποία οφείλονται στην απουσία γνώσης βασικών κανόνων κολύμβησης, και κυκλοφοριακής συμπεριφοράς με σκάφος. Είναι λοιπόν επιτακτικό η κολύμβηση αλλά και η αγωγή στη θάλασσα να ενταχθεί στην σχολική εκπαίδευση, αν θέλουμε σαν χώρα να πετύχουμε μια σημαντική μείωση των πνιγμών και των ατυχημάτων.

Ποια είναι τα πρώτα αποτελέσματα από τις πρώτες εβδομάδες δράσης του Safe Water Sports;

Τα πρώτα αποτελέσματα της φετινής δράσης του Safe Water Sports είναι ιδιαίτερα θετικά. Πέρα από την εκπαίδευση – ενημέρωση που προανέφερα, περισσότερων από 35.000 μαθητών που έγινε στα σχολεία όλης της χώρας την περίοδο Μάϊος – Ιούνιος του 2017, η ενημερωτική καμπάνια του Οργανισμού είχε επίσης σαν αποτέλεσμα μια θεαματική αύξηση της χρήσης της εφαρμογής (app) “Safe Water Sports” που προσφέρουμε δωρεάν για κινητά και φορητές συσκευές και η οποία είναι το βασικό μέσο ενημέρωσης των πολιτών αναφορικά με το που μπορούν να απολαύσουν τη θάλασσα (κολύμβηση) με ασφάλεια, τα θαλάσσια σπορ και άλλες δραστηριότητες, όπως επίσης και τους ισχύοντες κανονισμούς ασφαλείας.

Οι πληροφορίες που κάποιες μπορεί να βρει στην εφαρμογή αυτή είναι:

ΟΛΕΣ και ΜΟΝΟ τις νόμιμες επιχειρήσεις εκμίσθωσης θαλάσσιων σπορ που λειτουργούν στην Ελλάδα,

3.000+ παραλίες με φωτογραφίες και πληροφορίες σχετικές με την ασφάλεια

Τα νοσοκομεία και τις λιμενικές αρχές που βρίσκονται σε όλη την χώρα

Τις μαρίνες και γενικότερα τις τοποθεσίες που επιτρέπεται ο ελλιμενισμός σκαφών καθώς τις υπηρεσίες που αυτές προσφέρουν.

Τους ισχύοντες κανονισμούς ασφάλειας (νομοθεσία) για κάθε θαλάσσιο σπορ και δραστηριότητα στην θάλασσα

Το app περιλαμβάνει επίσης και μέρος του εκπαιδευτικού υλικού για τα παιδιά ώστε να αποτελέσει ταυτόχρονα και ένα εργαλείο για την ενημέρωσή τους.

Τέλος ο στόχος που είχαμε θέσει να ξεπεράσουμε φέτος, 1η χρονιά πιλοτικής εφαρμογής, τις 10 επιχειρήσεις εκμίσθωσης θαλασσίων σπορ που θα πιστοποιηθούν με το νέο πρότυπο «Water Sports Certified Quality” της TUV Austria Hellas, φαίνεται να επιτυγχάνεται, και αυτό το γεγονός μας γεμίζει αισιοδοξία για το μέλλον.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ ΤΟ SAFE WATER SPORTS

Ποιος είναι

Ο Παναγιώτης Πασχαλάκης γεννήθηκε το 1965 στην Αθήνα, Σπούδασε Μηχανολόγος Μηχανικός στο ΕΜΠ, από το οποίο έλαβε και τον τίτλο του διδάκτορα. Το 1992 συμμετείχει στην ίδρυση της εταιρείας πληροφορικής «Quality & Reliability AE», η οποία από το 2000 είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, στον κλάδο της τεχνολογίας. Στην εταιρεία αυτή κατέχει την θέση του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου από την ίδρυσή της.

Περισσότερες φωτογραφίες: