Τα «τείχη» δεν παρέχουν μόνο προστασία αλλά ταυτόχρονα αποτελούν το μέσο για να χτιστεί σταδιακά ένα σύστημα συσσώρευσης ικανοτήτων και τεχνολογικής αυτάρκειας, που με το πέρασμα του χρόνου εξασφαλίζει εξωστρέφεια και διεθνή επέκταση.
Το Σινικό Τείχος αποτέλεσε ένα εκτεταμένο σύστημα προστασίας που εξελίχθηκε επί αιώνες. Στόχος του ήταν να θωρακίσει την κινεζική επικράτεια από εξωτερικές απειλές, να ελέγξει τα σύνορα και να δημιουργήσει, εν γένει, συνθήκες ασφάλειας και σταθερότητας μέσα στις οποίες η κινεζική αυτοκρατορία μπορούσε να αναπτυχθεί και να διατηρήσει τη συνοχή της. Έτσι, το Μέγα Τείχος λειτουργούσε όχι μόνο ως φράγμα, αλλά και ως εργαλείο οργανωμένης άμυνας και ελέγχου.
Κατά μια όχι και τόσο… αυθαίρετη έννοια, η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία ακολούθησε τις τελευταίες δεκαετίες μια παρόμοια λογική στρατηγικού προστατευτισμού. Το κράτος ύψωσε ένα πολυεπίπεδο «τείχος» γύρω από τον κλάδο, το οποίο συνδύαζε υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές οχημάτων από τη Δύση, αυστηρούς ελέγχους στις ξένες επενδύσεις και υποχρεωτικές συνεργασίες με τοπικές -κρατικές ή μη- εταιρείες. Την ίδια στιγμή, μόνο από το 2009 έως το 2023, το Πεκίνο παρείχε απλόχερα πάνω από 230 δισεκατομμύρια δολάρια σε επιδοτήσεις, φορολογικές διευκολύνσεις και άλλες ενισχύσεις στις εγχώριες αυτοκινητοβιομηχανίες που ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο.
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι κοινοπραξίες. Για χρόνια, ξένοι κατασκευαστές οχημάτων μπορούσαν να εισέλθουν στην κινεζική αγορά μόνο μέσω συνεργασιών με κινεζικές εταιρείες, συνήθως με ποσοστό συμμετοχής 50-50. Αυτό το μοντέλο λειτούργησε ως «ελεγχόμενη πύλη» επιτρέποντας την εισροή κεφαλαίων, τεχνολογίας και know-how, αλλά υπό όρους που καθόριζε η κεντρική κυβέρνηση. Οι ξένοι κατασκευαστές αποκτούσαν έτσι πρόσβαση στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά του κόσμου, ενώ οι κινεζικές εταιρείες αποκτούσαν τεχνογνωσία, διαχειριζόμενες ταυτόχρονα την παραγωγή – και κατ’ επέκταση την ίδια την αγορά. Με τον καιρό, πολλές κινεζικές εταιρείες ανεξαρτητοποιήθηκαν ή ανέπτυξαν δικά τους brands, μετατρέποντας έτσι τις κοινοπραξίες με τη Δύση σε εφαλτήριο για εγχώρια -και όχι μόνο- κυριαρχία. Διόλου τυχαία, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες κατέχουν σήμερα περίπου το 80% της εγχώριας αγοράς.
Χάρη σε αυτό το πολυεπίπεδο προστατευτικό πλαίσιο, η Κίνα έφτασε να παράγει σήμερα το 35% των οχημάτων παγκοσμίως και πάνω από το 70% των ηλεκτρικών. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2025, η Κίνα παρήγαγε 34,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα, σχεδόν όσα κατασκεύασαν οι επόμενες 6 χώρες μαζί (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ινδία, Γερμανία, Μεξικό, Ν. Κορέα). Επίσης, έγινε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αυτοκινήτων, με ετήσιες εξαγωγές που υπερέβησαν το 2025 τις 8,3 εκατομμύρια μονάδες. Διόλου τυχαία, κινεζικές εταιρείες κυριαρχούν σήμερα στην τεχνολογία μπαταριών, κατέχοντας μερίδιο άνω του 70% της παγκόσμιας παραγωγής, επιτυγχάνοντας την πολυπόθητη «κάθετη ολοκλήρωση» που ξεκινά από τις πρώτες ύλες και καταλήγει μέχρι το τελικό προϊόν.
Η λογική του «τείχους» και της προστασίας, επομένως, δεν λειτούργησε μόνο ως μηχανισμός άμυνας, αλλά και ως βάση για την δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για εσωτερική ενδυνάμωση, συσσώρευση πόρων και τελική προβολή ισχύος προς τα έξω. Από τη μεριά του, το Μέγα Τείχος πρόσφερε ασφάλεια για να αναπτυχθεί η αυτοκρατορία, ενώ το σύγχρονο προστατευτικό πλαίσιο στην κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία έδωσε στην τελευταία τον απαραίτητο χρόνο να μετατραπεί από «αντιγραφέας» και ακόλουθος των εξελίξεων σε παγκόσμιο πρωταγωνιστη και ηγέτη.
Φωτ.: Χρήστος Αποστολόπουλος
