Ο πρώτος αυτοκινητόδρομος που κατασκευάστηκε στον πλανήτη συνεχίζει να φιλοξενεί αυτοκίνητα πάνω από 100 χρόνια μετά τη δημιουργία του.
Μπορεί στην Ελλάδα και στην Ευρώπη οι οδηγοί να απολαμβάνουν ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα οδικά δίκτυα στον κόσμο, χρησιμοποιώντας μεγάλους αυτοκινητοδρόμους που περνούν πάνω από ποτάμια και μέσα από βουνά, όμως δεν ήταν πάντα έτσι.
Πάνω από 100 χρόνια πριν, όταν το αυτοκίνητο έκανε ακόμη τα πρώτα του βήματα, η κατασκευή ενός δρόμου ταχείας κυκλοφορίας που θα εξυπηρετούσε πολλά αυτοκίνητα ταυτόχρονα φάνταζε σαν σκηνή από σενάριο επιστημονικής φαντασίας.
Ο πρώτος αυτοκινητόδρομος στην ιστορία κατασκευάστηκε στην Ιταλία το 1924, συνέδεε το Μιλάνο με το Βαρέζε και πρόκειται ουσιαστικό για τον σημερινό Autostrada dei Laghi (Α8) ή αλλιώς «Αυτοκινητόδρομο των Λιμνών», γιατί ενώνει το Μιλάνο με τις λίμνες του Ματζόρε, του Βαρέζε και του Κόμο.
Η ιδιαίτερα τολμηρή ιδέα ανήκε στον Ιταλό μηχανικό Piero Puricelli, ο οποίος πιστεύοντας πως τα αυτοκίνητα θα είναι το μέσο μεταφοράς που θα κυριαρχήσει τις επόμενες δεκαετίες, θεωρούσε ότι είναι απαραίτητο η Ιταλία να δημιουργήσει ένα ευρύ και δαιδαλώδες οδικό δίκτυο, παρότι στη χώρα το 1922, έτος που εγκρίθηκε το έργο, κυκλοφορούσαν λίγο πάνω από 40.000 αυτοκίνητα (περίπου ένα ανά 1.000 κατοίκους). Την ίδια εποχή, η Γαλλία είχε συνολικά 300.000 και το Ηνωμένο Βασίλειο 600.000 οχήματα.
Ένας σταθμός διοδίων της εποχής
Το ιστορικό πλαίσιο
Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι μεγάλες μετακινήσεις στην Ευρώπη πραγματοποιούνταν κυρίως με τρένο. Στην Ιταλία, μάλιστα, υπήρχε για χρόνια νομοθεσία που απέτρεπε την κατασκευή σημαντικών οδικών αξόνων μεταξύ πόλεων που ήδη συνδέονταν σιδηροδρομικά. Η αντίληψη ήταν ότι το αυτοκίνητο εξυπηρετούσε μόνο τοπικές ανάγκες.
Το οδικό δίκτυο ήταν σε κακή κατάσταση. Μόνο το Μιλάνο και η Ρώμη διέθεταν στοιχειώδη ασφαλτόστρωση, ενώ στις περισσότερες περιοχές οι δρόμοι ήταν χωμάτινοι ή καλυμμένοι με χαλίκι. Σε αυτό το περιβάλλον, η ιδέα ενός «αυτοκινητόδρομου» αποτελούσε ριζική αλλαγή φιλοσοφίας. Ο Puricelli πρότεινε ένα έργο χρηματοδοτούμενο μέσω διοδίων, κάτι επίσης καινοτόμο για την εποχή. Ο στόχος ήταν η δημιουργία ενός δρόμου αποκλειστικής χρήσης αυτοκινήτων, με ελεγχόμενη πρόσβαση και χωρίς εμπόδια.
Τα χαρακτηριστικά του πρώτου αυτοκινητόδρομου
Ο αυτοκινητόδρομος Μιλάνο–Βαρέζε ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1924 και εγκαινιάστηκε από τον βασιλιά Βίκτωρα Εμμανουήλ Γ’, ο οποίος διέσχισε τη διαδρομή μαζί με τον Puricelli οδηγώντας ένα Lancia Trikappa.
O βασιλιάς και ο Puricelli στα εγκαίνια του αυτοκινητοδρόμου
Το αρχικό τμήμα είχε μήκος μικρότερο από 50 χιλιόμετρα, με μία λωρίδα ανά κατεύθυνση. Το μεγαλύτερο μέρος του αποτελούνταν από ευθείες, η επιφάνειά του ήταν από τσιμέντο, ενώ για τα διόδια, κατασκευάστηκε ένα ενδιάμεσο σημείο υποχρεωτικής στάσης, στην οποία ο οδηγός έπρεπε να πληρώσει 10 λιρέτες Ιταλίας. Το 1925 ακολούθησαν δύο ακόμη επεκτάσεις: το τμήμα Λαϊνάτε–Κόμο (24 χλμ.) και το Γκαλαράτε–Σέστο Καλέντε (11 χλμ.).
Ο αυτοκινητόδρομος σήμερα έχει διαπλατυνθεί και είναι εναρμονισμένος με τα σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας
Γιατί θεωρείται ο πρώτος στον κόσμο και η σημασία του
Ενώ και πριν από το 1924, είχαν κατασκευαστεί δρόμοι που επέτρεπαν στα αυτοκίνητα να κινούνται πιο γρήγορα ή είχαν περιορισμένη πρόσβαση, ο ιταλικός αυτοκινητόδρομος ήταν ο πρώτος που σχεδιάστηκε εξαρχής ως διαπεριφερειακή αρτηρία αποκλειστικής κυκλοφορίας αυτοκινήτων, με ελεγχόμενη είσοδο και έξοδο. Η επιτυχία του έργου επηρέασε και άλλες χώρες. Στη Γερμανία, λίγα χρόνια αργότερα, αναπτύχθηκε το δίκτυο Autobahn, ενώ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Ηνωμένες Πολιτείες δημιούργησαν το Interstate Highway System, βασισμένο στην ίδια λογική.
Σήμερα, ο Α8 εξακολουθεί να λειτουργεί ως μέρος του σύγχρονου ιταλικού δικτύου. Αν και έχει αναβαθμιστεί σημαντικά, η ιστορική του σημασία παραμένει: αποτέλεσε την πρώτη απόδειξη της κυριαρχίας των τεσσάρων τροχών από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα μέχρι και σήμερα. Και έπεται συνέχεια.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
