H Τουρκία πουλάει όλο και περισσότερα αυτοκίνητα στην Ευρώπη, οικοδομώντας μια σχέση εξάρτησης που μπορεί να αποβεί μοιραία.
Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι φαίνεται ότι ωθείται η τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία από τις αναδυόμενες απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τοπικό περιεχόμενο, καθώς οι Βρυξέλλες προχωρούν στον ανασχεδιασμό της βιομηχανικής και εφοδιαστικής τους αρχιτεκτονικής εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών και οικονομικών πιέσεων.
Τα πλάνα της ΕΕ για προώθηση μέσω κινήτρων -μεταξύ άλλων- των “Made in Europe” αυτοκινήτων, ως θωράκιση απέναντι στους Κινέζους κατασκευαστές, έχουν υψώσει σύννεφα πάνω από την τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία δείχνει να παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις.
Το κρίσιμο ερώτημα για την Τουρκία είναι αν θεωρηθεί «κομμάτι» της Ευρώπης, καθώς δεν αποτελεί πλήρες μέλος της ΕΕ. Αντιθέτως βρίσκεται σε καθεστώς τελωνειακής ένωσης, η οποία επιτρέπει στους Τούρκους κατασκευαστές του βιομηχανικού τομέα να έχουν πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς ή τελωνειακές επιβαρύνσεις.
Τα στοιχεία για τις εξαγωγές αυτοκινήτων της Τουρκίας υπογραμμίζουν τη βαθιά εξάρτηση της χώρας από την αγορά της ΕΕ, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημαντική οικονομική επιρροή που ασκεί η Ευρωπαϊκή Ένωση στη χώρα.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που δημοσίευσε η ένωση εξαγωγέων της τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας, Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB), οι εξαγωγές της τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας το 2025 αυξήθηκαν κατά 11,6% στα 41,5 δισ. δολάρια (ρεκόρ), καθιστώντας τον κλάδο τον μεγαλύτερο εξαγωγέα της Τουρκίας και επιτρέποντάς του να κατακτήσει τον τίτλο του «πρωταθλητή εξαγωγών» για 19η φορά τα τελευταία 20 χρόνια.
Μόνο τον Δεκέμβριο του 2025, οι εξαγωγές σημείωσαν άνοδο 8% και ανήλθαν στα 3,76 δισ. δολάρια, ενώ η αυτοκινητοβιομηχανία αντιπροσώπευσε το 16,2% των συνολικών εξαγωγών της Τουρκίας, καταλαμβάνοντας και πάλι την πρώτη θέση μεταξύ όλων των κλάδων.
Στο σύνολο του περασμένου έτους, η συνολική παραγωγή αυτοκινήτων στην Τουρκία αυξήθηκε κατά 4% σε ετήσια βάση και έφτασε τα 1,3 εκατ. οχήματα.
Μια εξάρτηση που μπορεί να αποβεί μοιραία
Η ΕΕ παραμένει με διαφορά η βασική αγορά για Τουρκία. Το 2025, οι χώρες της ΕΕ απορρόφησαν το 72,5% των εξαγωγών της αυτοκινητοβιομηχανίας της χώρας, συνολικής αξίας 30,11 δισ. δολαρίων, ενώ τον Δεκέμβριο οι εξαγωγές προς την ΕΕ αυξήθηκαν κατά 8,5% και ανήλθαν στα 2,68 δισ. δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 71% των συνολικών μηνιαίων εξαγωγών του κλάδου.
Εκπρόσωποι της βιομηχανίας υποστηρίζουν ότι, εάν η Τουρκία ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «Made in Europe» και όχι “Made in EU” αυτοκινήτων, θα μπορούσε να αποκτήσει ακόμα πιο σημαίνοντα ρόλο ως στρατηγικός κόμβος παραγωγής και εφοδιασμού για την Ευρώπη, προσφέροντας στην ΕΕ μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση απέναντι στους Κινέζους παραγωγούς.
Στον αντίποδα, εφόσον οι Βρυξέλλες προωθήσουν την παραγωγή “Made in EU” οχημάτων, στελέχη της τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας υποστηρίζουν ότι η χώρα θα τεθεί σε καθεστώς σταδιακής περιθωριοποίησης. Μένοντας αποκλεισμένη από ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για την παραγωγή αυτοκινήτων, οι ξένες αυτοκινητοβιομηχανίες της χώρας δεν αποκλείεται να στραφούν σε κράτη-μέλη της ΕΕ, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για τη χώρα.
«Σε περίπτωση που η Τουρκία αποκλειστεί από το νέο πλαίσιο, οι συνέπειες θα εκτείνονταν πέρα από την απώλεια εξαγωγών, θέτοντας ενδεχομένως σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας σε ολόκληρο τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας», εξηγούν τουρκικά ΜΜΕ.
Σημειώνεται ότι πολλοί διεθνείς διαγωνισμοί, συμπεριλαμβανομένων εκείνων όπου συμμετέχουν Τούρκοι κατασκευαστές όπως οι TOGG, Karsan και Otokar, απαιτούν ήδη ευρωπαϊκή προέλευση ή ένταξη σε ρυθμιστικά καθεστώτα της ΕΕ.
Με πληροφορίες από Nordic Monitor
