Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Νόμο για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας, μια νέα πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και στη μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία με στόχο την ενίσχυση της παραγωγής και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ο λεγόμενος Νόμος για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act) φιλοδοξεί να επιταχύνει την ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής στην Ευρώπη, να ενισχύσει τις επενδύσεις σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και να μειώσει την εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες.
Πηγή: Shutterstock
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιομηχανική πολιτική και την πράσινη μετάβαση, σε μια περίοδο όπου ο διεθνής ανταγωνισμός –ιδίως από την Κίνα – αυξάνεται σημαντικά σε τομείς όπως οι μπαταρίες, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας
Κεντρικός στόχος του νόμου είναι η αύξηση της παραγωγικής δραστηριότητας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η δημιουργία ενός πιο ισχυρού βιομηχανικού οικοσυστήματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την παραγωγή προϊόντων χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να στηρίξει την εγκατάσταση νέων μονάδων παραγωγής στην Ευρώπη.
Η νομοθεσία προβλέπει την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης για βιομηχανικά έργα, την ενίσχυση της χρηματοδότησης στρατηγικών επενδύσεων και την αξιοποίηση της αγοραστικής δύναμης των δημόσιων προμηθειών ώστε να δοθεί προτεραιότητα σε ευρωπαϊκά προϊόντα και τεχνολογίες.
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ, με στόχο το ποσοστό της βιομηχανικής παραγωγής να φτάσει περίπου το 20% έως το 2035, από περίπου 14,3% που εκτιμάται σήμερα.
Ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου νόμου, καθώς αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς τομείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου βιομηχανικού οικοσυστήματος αξίας περίπου 2,6 τρισ. ευρώ, το οποίο απασχολεί εκατομμύρια εργαζόμενους.
«Made in Europe» και αυτοκίνητο
Κεντρικός πυλώνας του Industrial Accelerator Act είναι η εισαγωγή κανόνων τοπικού περιεχομένου (local content) σε έργα που χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους ή επιδοτήσεις. Μέσω αυτής της προσέγγισης, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να δημιουργήσει «αγορές-οδηγούς» για ευρωπαϊκά προϊόντα, κατευθύνοντας τη ζήτηση προς τεχνολογίες που παράγονται εντός της Ένωσης και ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια βιομηχανική παραγωγή.
Τα μέτρα αφορούν άμεσα την αυτοκινητοβιομηχανία –και ιδιαίτερα τον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων, των μπαταριών και των τεχνολογιών υδρογόνου– αλλά επεκτείνονται και σε άλλους στρατηγικούς κλάδους της πράσινης βιομηχανίας, όπως τα φωτοβολταϊκά συστήματα, οι ανεμογεννήτριες και τα βιομηχανικά υλικά χαμηλών εκπομπών, μεταξύ των οποίων ο χάλυβας, το αλουμίνιο και το τσιμέντο.
Σε ό,τι αφορά ειδικά την αυτοκινητοβιομηχανία, το σχέδιο θέτει συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι τα ηλεκτρικά οχήματα που αγοράζονται μέσω δημόσιων προμηθειών ή λαμβάνουν κρατικές επιδοτήσεις θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον 70% ευρωπαϊκό περιεχόμενο, χωρίς να συνυπολογίζεται η μπαταρία. Παράλληλα, η συναρμολόγηση των οχημάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου αυτά να είναι επιλέξιμα για δημόσια χρηματοδότηση.
Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται και με την ταχεία αύξηση της παρουσίας κινεζικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Τα τελευταία χρόνια οι κινεζικές μάρκες αυξάνουν σημαντικά το μερίδιό τους στην Ευρώπη, αξιοποιώντας το χαμηλότερο κόστος παραγωγής και την κυριαρχία τους στην παραγωγή μπαταριών, γεγονός που έχει εντείνει τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
Περιορισμοί στις ξένες επενδύσεις
Ο νέος νόμος περιλαμβάνει και διατάξεις για τον έλεγχο ξένων επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς. Συγκεκριμένα, επενδύσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ σε κρίσιμους βιομηχανικούς κλάδους θα εξετάζονται αυστηρότερα όταν μια τρίτη χώρα ελέγχει πάνω από το 40% της παγκόσμιας παραγωγής σε συγκεκριμένη τεχνολογία.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επενδυτές ενδέχεται να πρέπει να πληρούν πρόσθετες προϋποθέσεις όπως:
— ευρωπαϊκή συμμετοχή στην ιδιοκτησία (η ξένη συμμετοχή να παραμένει κάτω από 49%)
— μεταφορά τεχνογνωσίας (1% των παγκόσμιων εσόδων της εταιρείας να πηγαίνει στην ΕΕ για έρευνα και ανάπτυξη)
— ένταξη στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα (το 30% της παραγωγής να γίνεται στην ΕΕ)
— δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ευρώπη (το 50% των εργαζομένων να είναι Ευρωπαίοι)
Επόμενα βήματα
Η πρόταση για τον Νόμο για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας θα εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας. Εάν εγκριθεί, αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία της ευρωπαϊκής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια για την στήριξη σημαντικών κλάδων στρατηγικής σημασίας, όπως είναι η αυτοκινητοβιομηχανία.
